Czym jest płaskurka? Poznaj jedno z najstarszych zbóż świata
Zanim świat opanowała masowa produkcja pszenicy zwyczajnej, to właśnie płaskurka królowała na polach starożytnego Egiptu i Mezopotamii. To zboże, które przetrwało tysiące lat w niemal niezmienionej formie, stając się dziś prawdziwym superfood dla osób szukających autentyczności i zdrowia. Choć przez wieki była zapomniana, dziś wraca na nasze stoły jako szlachetna alternatywa dla nowoczesnych zbóż.

Historia zamknięta w ziarnie: Skąd pochodzi pszenica płaskurka?
Płaskurka (Triticum dicoccum) jest prymitywnym gatunkiem pszenicy-jednym z pierwszych udomowionych zbóż na Bliskim Wschodzie . W starożytnej Mezopotamii uprawiana była na szeroką skalę . W Niemczech znana jest pod nazwą Emmer , a we Włoszech Farro. Z uprawą płaskurki wiążą się początki naszego rodzimego rolnictwa-nasiona płaskurki odnaleziono w jaskiniach koło Ojcowa , gdzie była uprawiana ok.2 tys.lat p.n.e.
Dlaczego dziś znów doceniamy zboża pierwotne takie jak płaskurka?
Coraz częściej rezygnujemy z nowoczesnej zmodyfikowanej pszenicy na rzecz tej prastarej odmiany. Powodów jest wiele i głównie dotyczą tych najważniejszych aspektów bo zdrowotnych. Coraz więcej z nas poszukuje też produktów naturalnych, uprawianych ekologicznie i nieskażonych szkodliwymi środkami chemicznymi.
Ze względu na rosnącą popularność zdrowej diety ponownie rośnie zainteresowanie prastarymi zbozami jak płaskurka. Wiąże się to z dostosowaniem technik ich uprawy do warunków współczesnego rolnictwa konwencjonalnego i ekologicznego. Aktualne trendy zdrowego odżywiania doprowadziły do ponownego zainteresowania dawnymi odmianami pszenicy. Także potrzeba zachowania różnorodności spożywanego pokarmu skupia uwagę wokół zapomnianych gatunków rośli zbożowych. Pomimo, że są one mniej produktywne to jednak ziarno prastarych w tym płaskurki cechuje wyższa wartość odżywcza. To prastare zboże ma grubą łuskę, która chroni ziarno przed zanieczyszczeniami i chorobami grzybowymi. Rośnie na słabych glebach, gdzie nowoczesna pszenica by sobie nie poradziła, co czyni je idealnym właśnie dla rolnictwa ekologicznego. To sprawia, że tak chętnie i coraz częściej wybieramy produkty z płaskurki.
Czym płaskurka różni się od nowoczesnych odmian pszenicy?
Płaskurka w odróżnieniu od pszenicy zwyczajnej różni się wyglądem ziarna. Tak jak orkisz i samopsza ma twardą łuskę chroniącą jego wnętrze przed uszkodzeniami i zanieczyszczeniami. Ziarno po wymłóceniu pozostaje w plewach i przy pomocy specjalistycznych urządzeń wymaga oddzielenia (obłuszczenia) aby było dalszym materiałem do obróbki lub przemiału na mąkę.
Płaskurka w swej uprawie nie jest wymagające głownie ze względu na to, że to prymitywne zboże odporne jest na warunki klimatyczne, patogeny grzybowe i inne szkodniki . Płaskurka wymaga gleby bez żadnych nawozów, dodatków oraz innych środków chemicznych dzięki czemu rośnie w środowisku wolnym od zanieczyszczeń w glebach ubogich w składniki odżywcze.
Wartości odżywcze płaskurki – co kryje w sobie to „super ziarno”?
Ta odmiana pradawnej pszenicy to źródło cennych dla zdrowia wartości odżywczych i składników mineralnych o nieobojętnym znaczeniu dla organizmu człowieka. Płaskurka zawiera dużo białka i minerałów mogących nadać produktom z tego ziarna ciemniejszą barwę. To super ziarno zawiera większe ilości błonnika i beta glukanów , które redukują poziom cholesterolu we krwi oraz równoważą poziom cukru we krwi. Ziarnom płaskurki przypisuje się też właściwości ogrzewające, poprawiające krążenie oraz ogólną odporność organizmu. Mąka z pszenicy płaskurki jest bardzo wartościowym produktem ze względu na dużą zawartość białka oraz wapnia i fosforu a też witaminy B1,PP, kwasu pantotenowego i witaminy E.
Płaskurka w kuchni – jak zacząć z nią przygodę?
Płaskurka jest tym rodzajem pradawnego zboża na który warto zwrócić uwagę przy doborze zwłaszcza zdrowych składników naszego pożywienia.
Warto zwrócić uwagę szczególnie na mąkę z pszenicy płaskurki, a też pieczywo z niej wykonywane. To produkt o dobroczynnym wpływie na nasz organizm ale też bardzo pożądany w diecie osób zwracających uwagę na odpowiedni dobór dobrych składników swojego pożywienia. Z tej mąki można przyrządzić wszystko to co ze zwykłej pszenicy tj. chleby, ciasta, ciasteczka czy naleśniki. Ciasto jest bardzo delikatne o słodkim miodowo-orzechowym posmaku.
Można też te mąkę mieszać z innymi dzięki czemu nasze domowe wypieki i wyroby nabiorą jeszcze lepszego i niepowtarzalnego charakteru.
Czy warto włączyć płaskurkę do diety?
Oczywistym wydaje się włączenie pszenicy płaskurki do swojej diety pod różnymi postaciami. Mawia się, że zalety zdrowotne płaskurki przewyższają nawet te jakie ma równie popularny orkisz. Wzrost świadomości społecznej w kwestii zdrowego żywienia oraz poszukiwanie zdrowszych alternatyw dla tradycyjnej, ale przetworzonej pszenicy sprawia , że powrót do tego pradawnego zboża jest rozsądna opcją.
„Zapomniane zboża pierwotne” I. Makarewicz Biezące Informacje nr 4 (378) , 2021r.
„Charakterystyka starych gatunków pszenicy i ich zastosowanie w przemyśle spożywczym” J.Kępińska -Pacelik, W. Biel Technika-Technologia , 2021





